Wiro Gruisen is manager Regioregie bij zorgverzekeraar CZ.

Wiro Gruisen is manager Regioregie bij zorgverzekeraar CZ. Op de praktijkmiddag Positieve Gezondheid van 10 mei 2019 vertelde hij hoe Positieve Gezondheid wordt toegepast op regionaal niveau.

“De regio Westelijke Mijnstreek is een regio met 160.000 inwoners, van wie een zeer groot deel verzekerd is bij CZ. Volgens landelijk onderzoek voelen mensen zich hier het ongezondst van Nederland. De zorgconsumptie en -kosten zijn er dan ook erg hoog. De Westelijke Mijnstreek is nu één van de regio’s waar CZ experimenteert met het Regioregieconcept of ‘RRC’. Dat is een concept waarbij samenwerking centraal staat tussen de inwoners, de zorgverzekeraar en zorgverleners als het ziekenhuis, huisartsen, thuiszorg en de GGZ. In de Westelijke Mijnstreek hebben we nu zo’n zes jaar een dergelijk samenwerkingsverband – onder de noemer ‘Alles Beter’.”

Alleen aandacht voor ‘bekostiging’ werkt niet
“Het RRC is erop gericht om zowel gezondheid van de proefregio als de betaalbaarheid van de zorg te verbeteren. Gezamenlijk werken we aan een toekomstbestendiger systeem van zorg en ondersteuning, waarbij we die zorg en ondersteuning in samenhang afstemmen op de individuele behoeften en mogelijkheden van inwoners. Deze ‘integrale afstemming’ komt heel dicht bij Positieve Gezondheid.

Hoe pak je dat aan, zo’n systeemverandering? Door met verschillende factoren tegelijkertijd te werken. Alleen aandacht voor ‘bekostiging’ werkt niet. Alleen aandacht voor het ‘waarom’ evenmin. Daarbij speelt succesvolle systeemverandering zich per definitie af op verschillende niveaus: nano, micro, meso, macro. Je hebt op al die vlakken een samenhangende dynamiek nodig. Al met al is het best wel complex en die complexiteit maakt veel mensen huiverig. Soms wekt het model dat we van onze aanpak hebben gemaakt zelfs wat weerzin op.”

Een belangrijke factor in de aanpak is: integrale coördinatie op bestuurlijk niveau.

Samen optrekken
“Enkele jaren geleden besloten de vier grote verzekeraars – VGZ, Menzis, Zilveren Kruis en CZ, samen goed voor zo’n 80 procent van de markt – elkaar niet te beconcurreren op het thema Positieve Gezondheid. Sterker nog, we besloten de krachten te bundelen om op landelijk niveau de opstart van de integrale persoonsgerichte benadering mede mogelijk te maken. Dat commitment heeft eraan bijgedragen dat de provincie Limburg erin investeert om de eerste Positief Gezonde provincie te worden. Wat weer allerlei partijen in Limburg stimuleert om met Positieve Gezondheid aan de slag te gaan.

Een belangrijke factor in onze aanpak is: integrale coördinatie op bestuurlijk niveau. Dit betekent dat de partijen die in zo’n regio belangrijk zijn bestuurlijk moeten samenwerken. En dat ze zich verantwoordelijk dienen te voelen om de integrale persoonsgerichte aanpak te realiseren. In de Westelijke Mijnstreek hebben we als CZ bijvoorbeeld een preventiecoalitie gesloten met centrumgemeente Sittard-Geleen. Anders gezegd: we hebben een bestuurlijk samenwerkingsverband gecreëerd dat het sociale en het zorgdomein met elkaar verbindt – zodat die domeinen samen optrekken, onder een gedeelde visie. Zo’n gedeelde visie is belangrijk in bestuurlijke samenwerking. Ander gaat het alle kanten uit.”

Professionals helpen totstandkoming te realiseren
“Een andere belangrijke factor in ons model is de factor van de randvoorwaarden. Als je als bestuurder integrale persoonsgerichte zorg tot stand wilt brengen, vanuit de holistische, multidimensionale benadering die Positieve Gezondheid is, dan moet je professionals helpen om die totstandkoming te realiseren. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat zij zich kunnen scholen in Positieve Gezondheid. Dat er voldoende ICT-tools zijn om Positieve Gezondheid in de praktijk te brengen. En dat je de toepassing van Positieve Gezondheid in bijvoorbeeld een huisartsenpraktijk financieel verantwoord en mogelijk maakt.

Tegelijkertijd moeten de professionals volgens dezelfde visie samenwerken waar de bestuurlijke samenwerking zich achter schaart. Dat betekent bijvoorbeeld dat huisartsen de krachten dienen te bundelen met sociale teams. Hierover zijn afspraken nodig, inclusief de mogelijkheid elkaar aan te spreken op het nakomen van die afspraken. Het is allesbehalve een vrijblijvende aangelegenheid, maar hard werken om de oude praktijk definitief te vervangen voor de nieuwe praktijk.”

ENKELE VOORBEELDEN VAN WIRO

  • ‘Het andere gesprek’ is een manier waarop specialisten en huisartsenpraktijken in de Westelijke Mijnstreek gesprekken met patiënten op een andere manier inrichten. Het gaat erom langer en beter te luisteren naar de patiënt. We weten uit onderzoek dat een arts na veertig seconden al denkt te weten wat er aan de hand is en de patiënt onderbreekt. Het andere gesprek vereist onder meer dat de arts twee minuten niets zegt en alleen luistert, op zoek naar de vraag achter de vraag. En dat artsen aan het eind van het gesprek vragen of zij en de patiënt elkaar goed begrepen hebben.
  • Een huisartsenpraktijk in een dorp vlak bij Sittard werkt al jaren met Positieve Gezondheid. Zij proberen het goede voorbeeld te geven, te laten zien hoe belangrijk een gezonde levensstijl is. De visites worden steeds meer op de fiets afgelegd. En ze hebben een eigen moestuin – samen met buurtbewoners. Mensen die in de praktijk werken, vinden hun werk veel leuker geworden. Gesprekken duren weliswaar langer, maar patiënten komen minder vaak terug en de verwijzingen zijn minder. Op dit moment wordt uitgerekend of deze aanpak minstens zo rendabel is als de reguliere.
  • ‘Gewenste zorg in de laatste levensfase‘ is een samenwerkingsverband tussen de eerste en tweede lijn. Belangrijk in deze samenwerking is de tijd te nemen om een goed gesprek te voeren over palliatieve zorg. Om als patiënt, naasten en betrokken zorgverleners samen te bekijken wat er in de laatste levensfase van die patiënt gedaan kan worden. Wat wil de patiënt? Wat is in deze fase voor hem of haar de best mogelijke kwaliteit van leven? Voor zo’n gesprek komt Positieve Gezondheid uitermate goed van pas.
0