Is het andere gesprek echt een ander gesprek?

 In Micro, Praktijkvoorbeelden

Bij Esdégé-Reigersdaal, een organisatie voor mensen met een verstandelijke beperking, voeren medewerkers gesprekken vanuit het concept Positieve Gezondheid. Maar is dat andere gesprek echt anders dan ze tot nu toe voerden? Een leuke vraag voor cliëntbegeleider Merel Groen, die ermee oefende.

‘Ik heb voor de oefening in het kader van de training een cliënt gekozen met wie ik geregeld in de clinch lag. Het leek me goed om juist met háár het gesprek aan te gaan en te oefenen. Normaal gesproken komen we niet verder dan koetjes en kalfjes. Maar nu was dat anders. Ik gebruikte het papieren spinnenweb voor volwassenen. De cliënt liet ik de gespreksonderdelen kiezen. Van tevoren heb ik haar ook laten weten dat ik wil leren doorvragen. En dat ik haar hulp hierbij nodig had. Mijn kwetsbare opstelling zorgde ervoor dat ze na een antwoord zelf al meer ging vertellen.

Gehoord worden

Ik vond het mooi om te zien wat voor effect dat op haar had. Een groeiend bewustzijn: ze luistert naar me, ik word gehoord! Het gaf ook nieuwe inzichten. In het gesprek gaf ze cijfers op de verschillende assen van het spinnenweb. Toen ze dat zag, besefte ze dat veel dingen beter gaan dan ze in haar hoofd had. Het gaf haar een nieuw inzicht in zichzelf. Wat ik ook zag, is dat zo’n gesprek veel losmaakt. Zo vertelde ze dat zij het beheer over haar geld uit handen had moeten geven. Daar bleek een heel verhaal achter te zitten – met alle pijn en verdriet waar ze nog steeds mee zit. Dat had ik anders niet geweten.

Stille wensen leren kennen

Ik vind deze werkwijze een enorme aanvulling. Met het spinnenweb lukt het ons beter om het verhaal van cliënten op te halen. Op grote lijnen kennen we ze wel natuurlijk, maar met het spinnenweb kom je ook bij de kleine dingen die je niet wist, en die voor de client een wereld van verschil maken. Soms zijn er wensen waar we geen weet van hadden. Zo is er een client met een licht verstandelijke beperking, die een stille kinderwens bleek te hebben. Dat verraste ons.

Doorpakken op uitkomsten

Het helpt ons ook om door te pakken op zaken die anders blijven hangen. Zo wisten we wel dat een cliënt wilde dat haar kind een keer kon blijven logeren. Dan is toch de eerste gedachte: wat een gedoe, dat gaat nooit lukken. Totdat het heel specifiek naar voren kwam uit het andere gesprek: dít was haar liefste wens. Die wordt nu in vervulling gebracht.

Beter contact

We willen het spinnenweb inzetten bij elke cliënt. Het verslag hangen we als aanvulling aan het ondersteuningsplan. Hoe het nu gaat met de mevrouw op wie ik het eerste gesprek heb geoefend? Ons contact is heel veel beter. We hebben veel minder aanvaringen. Het is een wereld van verschil.’

De tips van Merel

  • Ga open het gesprek in, oordeel niet.
  • Zorg ervoor dat je alle tijd hebt en niet gestoord wordt tijdens het gesprek.
  • Ga serieus met de wens van de ander aan de slag.