Hans Peter Jung: “Hoe Positieve Gezondheid nog meer terugkomt in onze organisatie? We hebben – onder meer tijdens een cursus – geleerd om verbindend te communiceren.”

De toepassing van Positieve Gezondheid in zijn huisartsenpraktijk is een succes geworden. Dat vertelde Hans Peter Jung op het podium van de tweede praktijkmiddag Positieve Gezondheid van 10 mei 2019.

“Het is heel belangrijk om ons af te vragen hoe we Positieve Gezondheid meer kunnen toepassen, op allerlei niveaus. Hoe we het gezondheidssysteem kunnen veranderen. Maar misschien nog wel belangrijker is de vraag: waarom zouden we dat eigenlijk doen? Waarom willen we dit, welk doel zit erachter? Het is niet mogelijk een boot te bouwen, laat staan daar de taken voor te verdelen, als er niet eerst een verlangen is om te varen. Dat ‘verlangen naar de eindeloze zee’ – zoals Antoine de Saint-Exupéry, schrijver van de Kleine Prins, het noemde – is essentieel. Dit geldt ook voor Positieve Gezondheid: je kunt die benadering pas echt goed toepassen als je weet waaróm je ’m toepast.”

Uitleg spinnenweb niet voldoende, ga de diepte in
“Er is altijd wel één iemand in een praktijk of zorgorganisatie die de waarde ziet van Positieve Gezondheid. Maar hoe kan hij of zij collega’s meekrijgen? Alleen een uitleg van het spinnenweb is niet voldoende. Beter ga je samen de diepte in en ben je bereid met elkaar te kijken naar de werkelijke bedoeling van dat spinnenweb, van het concept Positieve Gezondheid. Dat is tenminste wat wij in onze praktijk hebben gedaan.
Dát we hiermee begonnen zijn, hangt samen met mijn dochter. Een zeer ernstig gehandicapt meisje; blind, armen en benen die niet werkten, veel epilepsie. Maar ook: een schat van een meid die dol was op muziek. ‘Was’, want in 2010 overleed ze. Aan een longontsteking. En werd ik teruggeworpen op de vraag: wat doet er nog toe? Waarom doe ik mijn werk? Wat is mijn eindeloze zee?”

Van 5000 naar 15.000 patiëntcontacten: zó druk
“Vrij snel na het overlijden van mijn dochter begon ik weer met werken. Ik dacht dat ik minder moe zou zijn, nu we geen kind meer hadden die intensieve zorg nodig had. Maar al in de eerste week dat ik werkte, begreep ik dat ik niet moe was geweest door onze dochter. Ik was moe geworden door mijn werk. Het paste niet meer bij me. Toen ben ik gestopt en heb ik lange tijd niet gewerkt.
Wat was er nou veranderd ten opzichte van vroeger? Ik groef in de cijfers van mijn praktijk en ontdekte dat ik in 1998, het jaar dat ik begon, vijfduizend patiëntcontacten per jaar had. In 2010, het jaar waarin ik mijn dochter verloor, waren dat er vijftienduizend. Doordat het heel geleidelijk aan drukker was geworden, had ik niet gezien dat het zó druk was geworden dat ik de spirit voor mijn werk verloren had. Ik zag mijn overmatige drukte nu pas, nu ik er door het overlijden van mijn dochter even uit was gestapt.”

Geen betaling per consult, maar per patiënt
“Ik ging uiteindelijk weer werken en nam iemand aan om de drukte te verminderen. Dat hielp niet: in één jaar tijd groeide de hoeveelheid contacten met 25 procent. Samen met mijn nieuwe collega bedacht ik in 2015 iets anders. We stelden de verzekeraars VGZ en CZ voor om ons niet per consult te betalen, maar per patiënt – als een soort abonnement. Ze gingen akkoord, waardoor wij nu vijftien minuten aan een consult kunnen besteden, in plaats van tien. Dat is een feest.
Het geeft nu energie om hier te werken. Dat geldt voor mij én voor mijn collega’s. Dit komt zeker ook doordat we nu Positieve Gezondheid toepassen. Niet alleen in gesprekken met patiënten, maar ook onderling. Zo zijn we gaan praten over ons gedeelde en persoonlijk ‘verlangen naar de zee’; over ieders unieke verhaal en doel in het leven én over de missie en visie van onze praktijk. De abonnementsstructuur maakt het gemakkelijker om voor dit soort belangrijke gesprekken de tijd te nemen; niemand heeft het idee omzet mis te lopen.”

“Sinds we anders zijn gaan werken, hoeven we minder patiënten door te verwijzen naar bijvoorbeeld ziekenhuizen.”

Verbindend communiceren en overleggen
“Hoe Positieve Gezondheid nog meer terugkomt in onze organisatie? We hebben – onder meer tijdens een cursus – geleerd om verbindend te communiceren. We zien nu beter dat er in de dingen die we tegen elkaar zeggen een emotionele lading zit, kunnen deze lading herkennen en deze herkenning inzetten voor een beter contact met elkaar.
Daarnaast hebben we in ons systeem een neppatiënt aangemaakt: ‘P’. In P’s dossier schrijft telkens een andere collega wat hij of zij heeft beleefd ten aanzien van Positieve Gezondheid. We bespreken deze input samen en houden Positieve Gezondheid zo op de agenda.
Bovendien hebben we onze overleggen veranderd. We beginnen nu elke vergadering met het herhalen van onze samen bedachte missie en visie. Aan het eind krijgt iemand de rol om te bepalen in hoeverre de besproken punten aansluiten bij die missie en visie. Ook benoemen we aan het begin van vergaderingen wat mensen goed hebben gedaan in hun werk, in plaats van uitsluitend te focussen op wat beter kan. Dat doet wonderen voor de werksfeer.”

Inspiratie voor anderen
“Sinds we anders zijn gaan werken, hoeven we minder patiënten door te verwijzen naar bijvoorbeeld ziekenhuizen. Daardoor zijn verzekeraars onder de streep goedkoper uit, ook al betalen ze meer voor huisartsenzorg. In 2016 lagen die totaalkosten 325.000 euro lager ten opzichte van het reguliere systeem zonder ‘abonnementen’.
We denken zelf dat onze abonnementsfinanciering én de toepassing van Positieve Gezondheid een rol spelen in deze goede cijfers. Maar verder onderzoek zal moeten uitmaken waar precies de crux zit.
Wat we in ieder geval zeker weten: net als onze medewerkers zijn ook patiënten blijer dan voorheen. En hoewel we in de grootste krimpregio van Limburg zitten, hebben we een patiëntenstop moeten instellen. We hopen dat ons voorbeeld andere huisartspraktijken en zorginstellingen inspireert. Dat ook zij de kans krijgen om vanuit ‘hun verlangen naar de zee’ te bekijken hoe ze zorg kunnen verbeteren. En dat ze hierin stappen zetten.”

0